پايگاه اطلاع رساني دبستان مهد تربيت

 خلاقیت

امروزه ثابت شده است که خلاقیت یک ویژگی صرفاً ذاتی نیست، بلکه همه ی انسانها از این توانایی برخوردار هستند و همه درجات گوناگونی از این استعداد را دارند. علاوه بر این عواملی همچون مهارت یابی ، آموزش پذیری ، انعطاف پذیری ، سطح دانش و آگاهی ، خطرپذیری ، نترسیدن از اشتباه و شکست نیز در میزان خلاقیت و نوآوری دانش آموزان تأثیر فراوان دارند. معلم می تواند همه ی این عوامل را به صورت یک مجموعه در دانش آموزان شناسایی کند و بکوشد آنها را پرورش دهد. در این مقاله سعی شده است عوامل مؤثر در خلاقیت شناسایی و راهکارهایی برای پرورش این توانایی در دانش آموزان ارائه شود.

تعریف خلاقیت:

·        خلاقیت ؛ نمایش بالاترین درجه ی سلامت عاطفی ( وجود افراد سالم در جریان خود بهسازی)

·        خلاقیت ؛ دوباره نگاه کردن است.

·        خلاقیت ؛ خارج شدن از پشت درهای بسته است.

·        خلاقیت ؛ عبارت از عمیق تر کندن است.

·    خلاقیت ؛ فرایند مقابله ای واقع بینانه با یک مسئله و درگیری و جذب شدید آگاهی با هوشیاری و مرتبط ساختن مطالب با یکدیگر به نحوی تکامل یافته است.

اهمیت و ضرورت خلاقیت در آینده:

وقتی در جهان با مسائل نامتجانس و ناهمگون ، منابع محدود و پایان یافتنی، سرعت تغییرات و مسائل دیگری از این قبیل مواجه می شویم، نیاز به خلاقیت و شعله های بینش درونی آشکارتر می شود. با این که هیچ یک از ما دقیقاً نمی دانیم در آینده چه چیزی در انتظار ماست، برخی حقایق و نیازهای آینده به نحو فزاینده ای برای ما روشن تر می شوند.

آموزش مهارت های سازگار ی و وفق دادن باید بخش عادی مواد درسی را در کلاس های درس تشکیل دهند. نبوغ ، ساختن آینده در مغز خلاقی است که می تواند خود را با الگوهایی که در آینده در بر دارد وفق دهد. این مسئله نیاز به خلاقیت یا انفجارهای بینش درونی را آشکار می سازد. مهارت های تفکر خلاق باید مهم ترین مهارت های سازگاری و قابلیت انطباق به حساب آیند.

برای خلاق ساختن دانش آموزان می توان اقدامات زیر را به کار بست:

1.        آشنا ساختن مدیران و معلمان با مفاهیم خلاقیت و راهکارهای پرورش و تقویت آن در فراگیران.

برای آشنا ساختن مسئولان مدارس و معلمان با خلاقیت و شیوه های پرورش آن ، می توان از آموزش در دوره های ضمن خدمت استفاده کرد. معلمان ، مربیان و مدیران پس از آشنایی با راهکارهای پرورش خلاقیت در فراگیران در این دوره ها می توانند این راهکارها را در کار خود به کار گرفته و ضمن دوری از هر گونه سخت گیری های بی مورد و بی جا دانش آموزان را به مشارکت فعال در تدریس و انجام کار گروهی تشویق کنند. همچنین می توانند به دانش آموزان آزادی های معقول بدهند تا با خیال راحت و اطمینان خاطر نظرات و عقاید خود را بیان کنند. این گونه تدبیرها زمینه ی پرورش خلاقیت در فراگیران را فراهم خواهد آورد.

2.       تغییرات اساسی در کتاب های درسی

هرچند با استفاده از مطالب و مفاهيم موجود در كتا بهاي درسي و شيوه هاي تدريس موجود نيز مي توان به ژرورش خلاقيت كمك كرد اما براي استفاده بيشتر و بهتر از اين امكانات و ضرورت خلاقيت لازم است در تأليف كتاب هاي درسي فقط ارائه ي مطالب در سطح دانش نباشد بلكه متن درس و سوالات آخر درس به گونه اي باشد كه دانش آموز را به تفكر وادارد و در نتيجه زمينه ي مشاركت دانش آموز را براي شركت در بحث گروهي فراهم نمايد .

3.     تغييرات در شيوه ارزشيابي و امتحانات

براي پي بردن به ميزان موفقيت دانش آموز در دروس و نتيجه گير ي از كار خود از سيستم ارزشيابي بهره مي بريم. ارزشيابي نيز بايد بتواند خلاقيت دانش آموز را بسنجد . يعني به جاي سوالات تستي و كوتاه پاسخ يا سوالات همگرا از سوالات واگرا يا سوالاتي كه دانش آموز را به تفكر و ارائه ي عقيده و نظر وا دارد.به همين منظور مي توان به پرسش هاي مستمر و فعاليت هاي خارج از كلاس و مرتبط با موضوع بها داده و زمينه رشد خلاقيت و شكل گيري آن را از اولين سالهاي ورود به مدرسه فراهم نمود.

4.     علاقه مند كردن دانش آموز به مطالعه

تصور كنيد دانش آموزي كه از ابتداي كودكي با كتاب آشنا مي شود و با نويسنده هاي گوناگون ، داستانهاي مختلف و سرزمين ها و فرهنگ هاي متفاوت ، علوم و هنرهاي جديد يا حوادث مهم تاريخي آشنا شود ؛ به طور حتم متفكر بار خواهد آمد و در نتيجه ارتباط با شخصيت هاي گوناگوني كه در داستانها مطالعه نموده  مقدمه ي تفكر و خلاقيت را در او ايجاد مي كنند و با بهره گيري از تخيل كه ضرورت اساسي خلاقيت است، دنيايي بزرگ و پهناور مقابل چشمان كودك گشوده مي شود و مي تواند آزادانه خيال پردازي كند. بنابراين ضروري است هر چه بيشتر كتابخانه ها ي مدارس و به خصوص كتابخانه هاي كلاسي  را فعال كنيم. در ضمن با برگزاري مسابقات كتابخواني به شيوه ي فردي يا گروهي علاقه به مطالعه را تقويت كنيم.

5.     استفاده صحيح و مطلوب از ساعات درس انشا

درس انشا پايه و اساس تفكر و خلاقيت در دانش آموز است كه متأسفانه در برخي مدارس بي اهميت تلقي مي شود. استفاده ي معلمان از موضوعات تكراري و كليشه اي روش درستي نيست. براي استفاده مطلوب تر از ساعات درس انشا لازم است كتابخانه را به كلاس ببريم و يا بهتر از آن دانش آموزان را به كتابخانه ببريم. با مطالعه كتاب  و مجلات گوناگون غير درسي و نوشتن خلاصه يا ارائه نتيجه اي از مطالب خوانده شده و بيان آن براي ساير دوستان علاوه بر افزايش عمق يادگيري ، مهارت در نوشتن و خلاقيت را در دانش آموز پرورش مي دهيم.

6.     تغيير نام درس هنر به پرورش خلاقيت ، نوآوري و ابتكار

متأسفانه هنوز هم در برخي مدارس شاهد آن هستيم كه از درس هنر به نحو شايسته استفاده نمي شود. استفاده از نيروهاي غير تخصصي درتدريس اين رشته  يا استفاده از ساعت درس هنر براي جبران عقب ماندگي  در ساير دروس كار بسيار خطا و نابجايي است. البته تغيير عنوان درس به تنهايي حلال مشكل نيست بلكه با توجه به تنوع در دنياي كنوني و مهارت ها و هنرهاي مختلفي كه در جامعه رايج است ، استفاده از هنرهاي سنتي مانند خط و نقاشي در كنار هنرهاي گلسازي ، سفالگري ، طراحي روي سفال ، ساخت پازل يا تابلوهاي چوبي و...  از فعاليت هايي است كه مي توان ابتكار و خلاقيت را در دانش آموزان پرورش داد. در ضمن چنانچه زمينه را براي نمايش گذاردن  آثار و هنرهاي دانش آموزان براي ساير دانش آموزان و اولياي آنان فراهم كنيم در پرورش ابتكار و خلاقيت دانش آموز گام درستي برداشته ايم.  براي مثال ما در آموزشگاه خود ضمن نظر سنجي از دانش آموزان براي پر نمودن ساعات فوق برنامه، كلاس هاي آموزش طراحي روي سفال ، سرود و تئاتر، طراحي پازل را آموزش مي دهيم كه خوشبختانه با استقبال بسيار خوبي از دانش آموزان مواجه شديم.

نتيجه :

خلاقيت توانايي و استعدادي است كه در نوع بشر عموميت دارد و در پرورش اين استعداد عواملي چون مهارت يابي ، آموزش پذيري ، سطح دانش و آگاهي ، ميزان تجربه، خطر پذيري  و نترسيدن از اشتباه و شكست تأثير دارند. تعدادي از راهبردهاي رشد خلاقيت در دانش آموزان به شرح زير مي باشد.

·        هدايت معلمان به ااستفاده از شيوه هاي نوين در تدريس

·        مشاركت دانش آموزان در حين تدريس ( ارتباط دو طرفه )

·        استفاده از قدرت تخيل و تصويرسازي در فراگيران.

·        ايجاد امنيت عاطفي ، اجتماعي و فرهنگي براي دانش آموزان.

اميد است با بهره گيري از اين اقدامات در مدارس شاهد شكوفايي استعدادهاي فرزندان ايران عزيز در عرصه هاي گوناگون علمي و عملي باشيم.

http://www.dot.sub.ir/ منبع

افتتاح مرکز رفع اختلالات  یادگیری درخشان  در شهریار

نوشته شده توسط زینب عبدی  

 الف –  دو اقدام مفید  و حاشیه  ی کار ها

این مراسم که با حضور جمعی از مسئولان شهری شهریار و  حاج ابوالفضل تاجیک مدیر محترم آموز ش و پرورش  شهریارو معاونین عمومی و پشتیبانی ایشان  و گروهی  از فرهنگیان شهریار  حضور داشتند توسط رئیس سازمان آموزش وپرورش استثنایی کشور آقای طباطبایی و مسئول مدارس استثنایی شهرستانهای استان تهران آقای  مافی  و جمعی از همراهان شان افتتاح شد .

آقای  تاجیک مدیریت آموزش وپرورش شهریار گفت: برنامه های روتین ما خوب بود ولی حاشیه های کاری ما هم باید مورد توجه قرار بگیرد چراکه نقش مهمی در بهبود کیفیت کار ها دارد . ایشان به  وجود خانه ی معلم و جایگاه اردو ی دانش آموزی  بعنوان نیاز های شهریار که خود به لحاظ جمعیت سر آمد همه ی شهرستانهای همجوار است ومی تواند مرجع آنها باشد، اشاره وتاکید کرد. و به دو  اقدام مفید مدیریت زیر مجموعه ی خود اشاره نمود که اولی افتتاح یک مر کز آموزش استثنایی برای دانش آموزان جسمی حرکتی در بابا سلمان و دیگری مرکز رفع اختلالات یادگیری درخشان در مرکز شهریار در مکان حاضر اشاره کرد. و در خواست کرد تا این مراکز توسعه یابد .

ب-    مراکز توانبخشی یادگیری- شتاب یادگیری و کیفیت آن 

آقای طباطبایی  رئیس ساز مان استثنایی کشور  گفت بطور متوسط 4% دانش آموزان در مدارس به نوعی دارای اختلالات یادگیری هستند که در این  گونه مراکز شناسایی و  ومشکلات شان یا بر طرف می شود یا به مراکز زی ربط برای ادامه ی تحصیل هدایت می گردند. 

ایشان اهالی  شهر یار را مردمانی بلند نظر وفاقد جمود فکری دانست  وگفت اگر  ایثار و گذشت  آنها نبود مشکلاتشان رفع نمی شد.  

آقای طباطبایی تاسیس مراکز توانبخشی یادگیری را سبب توسعه ی آموزش و پرورش عادی دانست .

ج- توسعه ی مراکز استثنایی –جلو گیری از افت تحصیلی  

آقای مافی  مسئول مدارس استثنایی شهرستانهای استان تهران   ضمن تشکراز مسئولین وزارت آموزش وپرورش ومدیریت آموزش وپرورش شهریار و همکاران زحمتکش مدارس استثنایی به معرفی خدمات  و مسئولیت های کارکنان مرکز رفع اختلالات یادگیری درخشان پرداخت و  عوامل  ایجاد کننده ی اختلالات یادگیری را بر شمرد . وی استمرار چنین حرکت هایی را برای کشور و پیشرفت تحصیلی  دانش آموزان مفید دانست .

ادامه ی مساعدت ها برای ...   آقای قمی معاونت محترم آموزش عمومی

ایشان با تشکر از تمامی مسئولان سازمان آ.پ. شهرستانهای  تهران و وزارت آموزش و پرورش و مدیریت محترم آموزش وپرورش شهریار و مسئولان محلی ادامه ی مساعدت ها را برای تجهیز و توسعه ی این مر کز خواستار شد.

 جشن تلاش در آستانه ی عید غدیرخم(زینب عبدی )

عید غدیر ، یاد آور تلاش دو خورشید نام آور اسلام برای نجات بشریت ورستگاری انسانها حضرت محمد (ص) و علی (ع) است .علی (ع) اولین مردی بود که به محمد (ص) ایمان آورد و در هنگام هجرت او از مکه به مدینه، خطر مرگ را به جان خرید و در بستر او خوابید . و پیامبر (ص) در غدیر خم ، بر دستان خود علی (ع) را بالا برد تا وصی او  برای رهبری جامعه ی اسلامی تعیین گردد. تا امت اسلامی بدون رهبر نماند. ودر مقام علی (ع) می فرماید:  من شهر علمم وعلی دروازه ی آن . هر کس می خواهد وارد شهر علم شود باید از در آن وارد شود. وچه بی معنا ست اگر محمد (ص) را بدون علی (ع) و علی (ع) را بدون محمد (ص) بخوانند .این دو چهره ی درخشان اسلام ، دو حبل محکم الهی برای مسلمانند تا در تمام امور خویش به آنها تاسی کنند و مانند آنان بر دانش ودانایی مداومت ورزند . تا غفار غفلت و جهالت سبب ذلت و تحقیر مسلمانان نشودو راستی ودرستی را ستون زندگی خویش قرار دهند که دروغ و دورویی و ریا چاپلوسی  در نزد آنان  منفور است.

علی (ع) ، منادی بزرگ عدل و عدالت بود و هرگز برای برقراری عدالت با احدی کوتاه نیامد . وی چنان چنان نسبت به مقام های دنیوی بی اعتنا بود که می فرمود : به خدا قسم مقام های دنیوی در نزد من بی ارزش تر ، منفورتر وپست تر از آب چرکینی است که از بینی بز یرون می آید.

نهج البلاغه که حضرت امام خمینی (ره) آنرا بزرگترین دستور زندگی مادی و معنوی و بالاتر ترین کتاب رهای بخش بشر بعد از قرآن می داند ،کتابی است که نباید مطالعه ی آن را فراموش کرد .

در شرایطی که یاد گیری و تعمیق آموخته ها زمینه ایی برای ایجاد نهضت علمی کشور محسوب می شود ، وبرای آنکه دانایی در پرتو ایمان  به خدا، باید محور فعالیت  علاقمندان به حضرت علی (ع) در زندگی قرار بگیرد ، چه بهتر که از مدارس شروع کنیم .و برای دانش آموزان یک ضرب الاجل مشارکتی یادگیری ، با حضور سبز خانواده ها تعیین کنیم . و چه مناسبتی بهتر که در ایام دو عید بزرگ اسلامی  عید قربان و عید غدیر خم ، این فعالیت راآغاز کنیم .  به بچه ها بگوییم هر کس در هرکجا که هست اگر تلاش کند و حتی یک قدم جلو بیاید در این جشن شرکت می کند و جایزه می گیرد . خانواده هایی  که در این نهضت علمی به فرزندان خود کمک کنند و معلمینی که بتوانند در این مدت با ارائه ی راه های نرفته،یاد گیری را مطلوب تر و موثر تر نمایند نیز تشویق شوند .منظور از تشویق ، دادن جوایز با معیار های مادی بالا نیست بلکه  با مبالغ اندکی هم می توان از زحمات کارکنان و تلاش دانش آموزان وخانواده ها قدر دانی و آنها را با مدرسه همراه کرد .باشد که این جشن تلاش ، مقدمه ایی برای پیوند مناسبت های مذهبی و فعالیت های  زندگی ماگردد تا در عصر حاضر ما نیز سهمی در تولیدات علمی و در رفع نیاز های آینده کشور خود داشته باشیم.

دانايي زيبايي است .

همكار گرامي،مي دانم كه فرصت كم است و مشغله فراوان.   آيا در اين فرصت هايي كه از دست مي رود،فرصتي را براي مطالعه مي گذاري؟ مجلات امكان افزايش دانش را در حد نياز برايت فراهم مي كند . مجله ي رشد ابتدايي را با هم مطالعه كنيم .

به یاد بیسجیان دریا دل

آیا آنانکه می دانند با آنان که نمی دانند برابرند ؟

آزمون رشد آموزش ابتدایی – از مجله ی رشد آموزش ابتدایی شماره ی اول- سال تحصیلی 87-86  

1-    از مراحل :کلمه، نگاره واستنتاج است :

الف-دیدن وشناسایی نگاره ب- دادن کارت به فراگیران ،تصحیح کلمات ج- تولید ، بسته بندی ، وسازماندهی

 جملات د- همه ی موارد

2-وین رایرمی گوید:اگر تصویر کودک از خود بهبود یابد .....

الف – موفق تر است اما از زندگی لذت نمی برد .ب-موفقیت را حس نمی کند ، فقط از زندگی لذت می برد ج-

موفق تر واز زندگی لذت بیشتربی می برد .

د-الف و ج

3-در ارزشیابی توصیفی

الف –توصیف ها جنبه ی منفی دارد .ب-نمی گوییم ضعیف است ، بلکه می گوییم به تلاش مداوم نیاز دارد .

ج-در ارزشیابی توصیفی ، توصیف ها مثبت وتاکید بر تلاش بیشتر است .د- درارزشیابی توصیفی ملاک ارزیابی

نمره است .

4-از ویژگیهای آموزش وپرورش ژاپن است :

الف-همه جانبه بودن ب- آموزش معلمان در کلاس درس ج- دسته بندی دانش آموزان بر اساس توانایی

ودستاورد تحصیلی د-الف وب

5-در کتاب شکاف یادگیر و شکاف تدریس کدام موضوع بارها مورد اشاره ی نویسنده است ؟

الف –آموزش علمی دانش آموزان ب-آموزش آموزش معلمان در کلاس درس ج-تقویت روابط بین فردی دانش

آموزان د-فعالیت های دسته جمعی دانش آموزان

6 –کدام عبارت از نشانه های روان شناسی مثبت است؟

الف – اصراربر آموخته ها ب- اعتدال در رفتار ج- انکار بدی وبدیها د-اثبات حقیقت

7-دکتر شعاری نژاد می گوید : معلمان کلاس ها را به شکل وروش ...اداره کنند نه روش ...

الف- اداری –کارگاهی ب- اداری –صمیمی ج-کارگاهی –حکومتی د- تشویقی –تنبیهی  

8- از فواید تکلیف شب نیست:

الف- واگذاری آموزش دانش آموز به خانواده  ب- رفع نقاط ضعف تدریس معلم ویادگیری دانش آموز ج- رفع اشکالات یادگیری دانش آموز از طریق  اخطار وراهنمایی معلم د-ایجاد خلاقیت و تفکر

 9-با ارزش ترين محبت ها به كودكان

الف-الگوي مطلوب زمان بودن براي آنها  ب- مدارا با آنها ج- هدايت ورهبري كودكان د- بازي با كودكان

10- در بررسی تکلیف شب دانش آموزان

الف - نظارت معلم الزامی ندارد .ب- توسط دانش آموزان ممتاز بررسی شود .

ج- با کمک گروهای ممتاز و نظارت مستقیم معلم بررسی شود .د- هیچ کدام

.